تشابه بوش و احمدي نژاد از نظر هفته نامه اكونوميست

در شماره 24 نوامبر هفته نامه اكونوميست چاپ لندن گزارشي درباره شرايط ايران و سياست هاي دولت اين كشور منتشر شده است.

به نوشته اكونوميست تشابه هايي بين احمدي نژاد و بوش وجود دارد
اكونوميست در مطلبي با عنوان "فكر مي كنند حق به جانب آنهاست" با اشاره به انتشار گزارش اخير آژانس بين المللي انرژي اتمي در باره برنامه هاي اتمي ايران، به سياست هاي محمود احمدي نژاد، رئيس جمهور ايران، و مسايلي پرداخته كه ايرانيان با آنها مواجه هستند.

در ابتداي مطلب اكونوميست واكنش هاي متضاد ايران و آمريكا نسبت به اين گزارش يادآور شده و آمده است كه در حاليكه تلويزيون دولتي جمهوري اسلامي اعلام مي كرد كه گزارش آژانس نشان دهنده بي گناهي ايران و به منزله سيلي محكمي بر دهان مخالفان برنامه هاي هسته اي اين كشور بوده، در ايالات متحده تاكيد اصلي بر ترديدهاي موجود در گزارش قرار گرفت كه از نظر مقامات آمريكايي، توجيه كننده تلاش براي وضع تحريم هاي تنبيهي سنگين تر عليه ايران محسوب مي شود.

اكونوميست اظهار مي دارد كه با وجود مناقشه موجود بين دولت هاي آمريكا و ايران، اين دو بيش از آنكه به دو قطب مخالف شبيه باشند به تصويري در آينه شباهت دارند و مي افزايد كه هر دو دولت، البته در مقياس هاي متفاوت، نگرشي تسلط جويانه اتخاذ كرده اند، به تخريب وجهه طرف ديگر مي پردازند و با ظاهري انعطاف ناپذير، از اختلافات گذشته براي منافع سياسي بهره برداري مي كنند.

اين نشريه در شرح شباهت هاي بين دو دولت مي نويسد كه هم دولت جورج بوش در آمريكا و هم دولت محمود احمدي نژاد در ايران با افزايش شمار مخالفان داخلي، از جمله در داخل تشكيلات دولتي، مواجه هستند كه گرچه با هدف هاي اعلام شده رهبران خود - يعني حق دستيابي به فن آوري هسته اي در ميان مقامات ايران و جلوگيري از چنين رويدادي در طرف آمريكايي - موافق هستند اما روش هاي اين رهبران را نادرست مي دانند.

  رئيسان جمهور ايران و آمريكا در عين داشتن برخي شباهت ها، تفاوت هايي نيز دارند از جمله اينكه آقاي احمدي نژاد تنها طي دو سال توانست به فردي نامحبوب تبديل شود اما براي آقاي بوش شش سال طول كشيد تا محبوبيت خود را از دست بدهد و همچنين، گرچه ممكن است جورج بوش در مبارزه عليه تروريسم به تعدي به حقوق مدني متهم شود اما دولت وي زنان را به دليل بدحجابي از خيابان ها به بازداشتگاه نمي كشد، فعالان دانشجويي را به اتهام تهديد امنيت ملي به زندان نمي افكند و مخالفان سياسي را خائن نمي نامد يا صداي آنان را خاموش نمي كند



هفته نامه بريتانيايي مي نويسد كه از نظر خصوصيات شخصي نيز جورج بوش و محمود احمدي نژاد چندان بي شباهت نيستند: هر دو داراي اعتقادات ديني هستند و بارها به هدايت الهي اشاره داشته اند، هر دو به آرمانگرايي و نه عملگرايي گرايش دارند و در استفاده از روش هاي عوام پسندانه ماهرند.

به نوشته اكونوميست، رئيسان جمهوري آمريكا و ايران از اين جهت هم به يكديگر شباهت دارند كه با بركناري جمعي از مقامات با صلاحيت، محافظه كاران همفكر خود را به جاي آنان منصوب كرده اند و بخش بزرگي از مردم هر يك از اين دو كشور هم رهبر خود را افراد ناشي و خطرناك مي دانند

اين هفته نامه مي نويسد كه رئيسان جمهور ايران و آمريكا در عين داشتن برخي شباهت ها، تفاوت هاي نيز دارند از جمله اينكه آقاي احمدي نژاد تنها طي دو سال توانست به فردي نامحبوب تبديل شود اما براي آقاي بوش شش سال طول كشيد تا محبوبيت خود را از دست بدهد و همچنين، گرچه ممكن است جورج بوش در مبارزه عليه تروريسم به تعدي به حقوق مدني متهم شود اما دولت وي زنان را به دليل بد حجابي از خيابان ها به بازداشتگاه نمي كشد، فعالان دانشجويي را به اتهام تهديد امنيت ملي به زندان نمي افكند و مخالفان سياسي را خائن نمي نامد يا صداي آنان را خاموش نمي كند.

سياستهاي داخلي و خارجي ايران

اكونوميست مي افزايد كه از سوي ديگر، اگرچه ممكن است آقاي احمدي نژاد مبالغه گو باشد اما تلويحا نگفته كه ممكن است آمريكا را بمباران كند، و اگر هم بخواهد چنين كند، توان آن را ندارد زيرا نابرابري تسليحاتي و دوري مسافت، آمريكا را از دسترس نيروهاي ايراني، مگر احتمالا گروه هاي كوچك تروريستي، دور نگه مي دارد.

اين هفته نامه مي افزايد كه در مقايسه با آمريكاييان، ديدگاه استراتژيك دولت ايران اين است كه از خارج در معرض خطر حمله نظامي و از داخل در معرض خيانت قرار دارد.

  در آمريكا تنها اقليتي كه گرفتار بيماري توهم هستند ممكن است بر اين باور باشد كه قانون اساسي آن كشور و ارزش هاي بنيادين آن با خطر نابودي مواجه است اما در ايران، دقيقا چنين اقليتي اداره امور حكومتي را در دست دارد

اكونوميست

اكونوميست مي افزايد كه در آمريكا تنها اقليتي كه گرفتار بيماري توهم هستند ممكن است بر اين باور باشد كه قانون اساسي آن كشور و ارزش هاي بنيادين آن با خطر نابودي مواجه است اما در ايران، دقيقا چنين اقليتي است كه حكومت را در دست دارد.

اين هفته نامه مي نويسد كه اطرافيان آقاي احمدي نژاد را افرادي متعصب تشكيل مي دهند كه مصمم هستند تنور انقلاب را بدون توجه به هزينه گزاف آن گرم نگه دارند و مي افزايد كه در عين حال، دولت كنوني توانايي پرداخت چنين هزينه ها را هم دارد زيرا به دليل افزايش بهاي نفت، به درآمدهاي ارزي هنگفتي دست يافته كه گفته مي شود با مجموع درآمدهاي نفت در دو دوره رياست جمهوري محمد خاتمي مساوي است.

به نوشته اكونوميست، با وجود درآمد ارزي وافر، اقدامات آقاي احمدي نژاد باعث سرخوردگي اقتصاددانان ايراني شده كه مي گويند به جاي ساختن آينده كشور، از اين ثروت بادآورده براي سرمايه گذاري سياسي استفاده شده است و از جمله به سفرهاي استاني رئيس جمهور و وعده اجراي طرح هاي محلي و ادامه يارانه ها اشاره مي كنند، كه تا 15 درصد توليد ناخالص داخلي را مي بلعد.

اين هفته نامه مي افزايد كه سياست دولت نه تنها مانع انجام اصلاحات حياتي در ايران شده بلكه سيل پولي كه از خزانه دولت جاري مي شود باعث نزديك شدن نرخ تورم به 20 درصد شده، افزايش بهاي مسكن در تهران خريد خانه را از حد توان اقتصادي مردم خارج كرده و اختلاف بين فقيران و ثروتمندان به همان اندازه تفاوت طبقاتي در زمان حكومت شاه رسيده كه آيت الله ها آن را ساقط كردند.

  سياست دولت نه تنها مانع انجام اصلاحات حياتي در ايران شده بلكه سيل پولي كه از خزانه دولت جاري مي شود نرخ تورم را به سوي 20 درصد ترقي داده، افزايش بهاي مسكن در تهران خريد خانه را از حد توانايي اقتصادي مردم خارج كرده و اختلاف بين فقيران و ثروتمندان به همان اندازه تفاوت در زمان حكومت شاه است كه آيت الله ها آن را ساقط كردند

اكونوميست

به نوشته اكونوميست، حتي ثروتمندان هم در ايران چندان از اوضاع خوشنود نيستند و تلاش موفقيت آميز بازرگانان ايراني براي غلبه بر محدوديت هاي وضع شده از سوي غرب هزينه سنگيني را در پي داشته و به عنوان مثال، گشايش اسناد اعتباري در دوبي حدود 10 تا 20 درصد به هزينه واردات مي افزايد و بسياري از معاملات به صورت نقد صورت مي گيرد در حاليكه تشديد تحريم هاي غرب مي تواند اين شرايط را حتي دشوارتر كند.

اين هفته نامه مي نويسد كه مقامات دولت در تلاش بوده اند تا در مردم اعتماد ايجاد كنند و مثلا به رشد بخش مسكن و خودكفايي در توليد گندم، فولاد و سيمان اشاره داشته اند.

دشواريهاي 'شعار ما شما را نمي خواهيم'

اكونوميست در ادامه اين گزارش به اين شعار دولت ايران مي پردازد كه درحاليكه جهان به ايران نياز دارد، ايران محتاج كشورهاي خارجي نيست و مي افزايد كه با توجه به مقررات دست و پاگير اداري، فساد گسترده و مداخلات مافيايي گروه هاي متنفذ حكومتي مانند سپاه پاسداران انقلاب و وجود استعدادهاي ناشكفته در ميان بسياري از ايرانيان، از اين احساس گريزي نيست كه آنچه كه ايران به دست آورده به مراتب كمتر از امكانات كشوري با چنين منابع و ثروت هاي طبيعي است.

به نوشته اين روزنامه، در مورد منافع سياسي كه نصيب آقاي احمدي نژاد شده اختلاف نظر وجود دارد و در حاليكه برخي بر اين نظر هستند كه وي با اسراف در هزينه كردن منبع دولت توانسته حمايت مردمي به خصوص در ميان طبقات كم درآمد روستايي را به دست آورد برخي ديگر با يادآوري اينكه در انتخابات شوراها، موفقيت نامزدهاي وابسته به رئيس جمهور در شهرهاي محل سابق خدمت او حتي از ساير نقاط كمتر بود كه نشان مي دهد كساني كه محمود احمدي نژاد را بهتر مي شناسند، كمتر به او اعتماد مي كنند.

  با توجه به قوانين دست و پاگير اداري، فساد گسترده و مداخلات مافيايي گروه هاي متنفذ حكومتي مانند سپاه پاسداران انقلاب و وجود استعدادهاي ناشكفته در ميان بسياري از ايرانيان، از اين احساس گريزي نيست كه آنچه كه ايران به دست آورده به مراتب كمتر از امكانات كشوري با چنين منابع و ثروت هاي طبيعي است

اكونوميست

اكونوميست مي افزايد كه مردم ايران آشكارا از وضعيت اقتصاد كشور خود انتقاد مي كنند اما در مورد ساير جنبه هاي سياست آقاي احمدي نژاد نيز نگران هستند و اظهاراتي مانند زير سئوال بردن هولوكاست را كه فايده اي براي ايران ندارد به عنوان مثال ذكر مي كنند و اخيرا محمد قاليباف، شهردار محافظه كار اما عملگراي تهران خواستار "بلوغ و هوشمندي" در سياست خارجي دولت شد و بسياري از مردم از اين اظهارات استقبال كردند.

اين هفته نامه مي افزايد كه صداي انتقاد از محمود احمدي نژاد، هر چند انتقاداتي بدون جار و جنجال، از طيف هاي مختلف سياسي جمهوري اسلامي به گوش مي رسد زيرا بر خلاف سال هاي اول پس از انقلاب، ايران ديگر تحت يك رژيم پليسي بي رحم اداره نمي شود و سركوب منتقدان در مقايسه با برخي كشورهاي همسايه شدت كمتري دارد.

در عين حال، به نوشته اكونوميست، در دوره آقاي احمدي نژاد، سركوب گزينشي شدت گرفته اما تنها تا حدي كه نشان دهد كه بروز مخالفت علني خطرناك است و در اجراي اين روش، متحدان بنيادگراي رئيس جمهور در نهادهايي مانند قوه قضائيه، دادستاني و نيروهاي انتظامي با شادماني كامل دستور ارعاب روزنامه هاي اصلاح طلب، خاموش كردن اعتراضات دانشجويان و كارگران و تهاجم به بدحجابي را به اجرا گذاشته اند.

  در دوره آقاي احمدي نژاد، سركوب گزينشي شدت گرفته اما تنها تا حدي كه نشان دهد كه بروز مخالفت علني خطرناك است و در اجراي اين روش، متحدان بنيادگراي رئيس جمهور در نهادهايي مانند قوه قضائيه، دادستاني و نيروهاي انتظامي با شادماني كامل دستور ارعاب روزنامه هاي اصلاح طلب، خاموش كردن اعتراضات دانشجويان و كارگران و تهاجم به بدحجابي را به اجرا گذاشته اند

اكونوميست

اكونوميست مي افزايد كه آقاي احمدي نژاد داراي متحدان قدرتمندي است و آيت الله خامنه اي صراحتا مبارزه شديد دولت عليه كجروي اخلاقي را ستوده و گفته است كه از نظر او، دولت كنوني بهترين دولتي است كه جمهوري اسلامي به خود ديده هرچند اين هفته يكي از روزنامه هاي نزديك به رهبر جمهوري اسلامي هم رئيس جمهور را به "بي اخلاقي" در برخورد با مخالفان متهم كرد.

اكونوميست در ادامه اين مقاله به موقعيت آيت الله خامنه اي در ايران مي پردازد و مي گويد كه وي در سايه آيت الله خميني از احترام برخوردار است و گرچه مي كوشد اين احساس را ايجاد كند كه از مسايل پيش پا افتاده روزمره به دور است، اما حمايت او از دولت وزن بسياري دارد.

به نوشته اكونوميست، رهبر جمهوري اسلامي در عين حال دقت داشته است كه به رئيس جمهور اختيارات كامل ندهد و مانع از تقويت موقعيت رقيبان محافظه كار احمدي نژاد، از جمله اكبر هاشمي رفسنجاني، در نهادهاي كليدي حكومت نشده است.

همسويي رهبر و رئيس جمهور

اين هفته نامه يادآور مي شود كه در هر حال، آيت الله خامنه اي در مورد پرونده هسته اي ايران كاملا با سياست انعطاف ناپذير آقاي احمدي نژاد همسويي دارد زيرا هر دو نفر نسبت به مقاصد غرب ظنين هستند، و احساس مي كنند كه بهترين دفاع در برابر آن، تهاجم است و بر اين باور هستند كه ايران در موقعيتي قرار گرفته كه مي تواند دوباره نقش يك قدرت منطقه اي را برعهده بگيرد.
.


'اتهام جاسوسي به موسويان ايران را منزوي تر كرده است'

به نوشته اكونوميست، آيت الله خامنه اي به مهارت رئيس جمهور در به كار گرفتن روش هاي عوامگرايانه احترام مي گذارد، زيرا آقاي احمدي نژاد بهتر از رقيبان خود توانسته است كسب فن آوري هسته اي را به سرنوشت ملي ارتباط دهد.

هفته نامه بريتانيايي مي افزايد كه برقراري چنين ارتباطي ساده نبوده است زيرا براي كشوري با ذخاير غني گاز و نفت طبيعي تلاش براي داشتن فن آوري هسته اي منطقي به نظر نمي رسد آنهم در حاليكه با هزينه ساختن يك نيروگاه هسته اي مي توان ده نيروگاه گازي با همان ظرفيت ساخت و از گاز طبيعي ايران، كه در حال حاضر به هدر مي رود، استفاده كرد.

اكونوميست مي نويسد كه دولت توانسته است برنامه هسته اي را به عنوان موضوعي مرتبط با غرور ملي مطرح كند و ظاهرا بسياري از ايرانيان تعهد دولت در اين زمينه را باور دارند كه اين برنامه ها هدفي صلح آميز را دنبال مي كند.

اين هفته نامه مي افزايد كه در مقابل، كشورهاي غربي به رهبري آمريكا در توضيح اين نظر خود براي مردم ايران چندان موفقيتي نداشته اند كه نظر آنان محروم كردن ايران از فن آوري هسته اي نيست بلكه مخالفت با اين برنامه ها صرفا از عدم اعتماد به رهبران جمهوري اسلامي ناشي مي شود.

  كشورهاي غربي به رهبري آمريكا در توضيح اين نظر خود براي مردم ايران چندان موفقيتي نداشته اند كه نظر آنان محروم كردن ايران از فن آوري هسته اي نيست بلكه مخالفت با اين برنامه ها صرفا از عدم اعتماد به رهبران جمهوري اسلامي ناشي مي شود

اكونوميست

اكونوميست يادآور مي شود كه با وجود ستايش مقامات ايراني از گزارش اخير آژانس بين المللي انرژي اتمي، اين واقعيت را نمي توان كتمان كرد كه اين گزارش حاوي اظهارات صريحي از جمله در اين مورد است كه با وجود همكاري ايران با اين نهاد، از اين كشور انتظار مي رود كه به خواست شوراي امنيت در زمينه تعليق غني سازي عمل كند و براي مرتفع ساختن ترديدهاي موجود درباره هدف هاي هسته اي خود، اقدامات بيشتري صورت دهد و همين نكات مي تواند باعث افزايش شكاف در ميان ايرانيان شود.

اين هفته نامه سپس با اشاره به سخنان اخير آقاي احمدي نژاد در وارد كردن اتهام جاسوسي هسته اي به حسين موسويان، از نزديكان اكبر هاشمي رفسنجاني، مي نويسد كه اين سخنان باعث انزواي بيشتر ايران در جهان شد و اين سئوال را مطرح كرد كه اگر ايران موضوعي براي مخفي كردن ندارد، چه نيازي به جاسوسي كردن درباره آن است؟

به نوشته اكونوميست، هرچند ممكن است دولت ايران در حال حاضر خطري را از خارج احساس نكند، اما اشتباه است اگر امكان بروز جنگ در اثر واقعه اي ناگهاني را ناديده بگيرد.

در عين حال، به نوشته اين هفته نامه، موضوع نگراني آورتر براي آقاي احمدي نژاد بايد هزينه سياسي ايجاد احساس امنيت باشد زيرا سياست هاي او همراه با تاكيد بر اينكه خطر حمله از سوي آمريكا وجود ندارد باعث مي شود تا بنيادگرايان طرفدار او درانتخابات مجلس در ماه مارس ناكام بمانند.

به نوشته اكونوميست، در انتخابات رياست جمهوري سال 2005، بيست مليون تن از راي دهندگان ايراني از شركت در انتخابات خودداري كردند اما در حال حاضر، بسياري از آنان بي صبرانه در انتظار آن هستند كه نظر خود را در انتخابات آينده مجلس بيان كنند و ممكن است آقاي احمدي نژاد هم، مانند فرشته منتقم خود، جورج بوش، در دو سال آينده با پارلماني دست و پنجه نرم كند كه اكثر نمايندگان آن مي خواهند هرچه زودتر از دست او خلاص شوند.